Ev hapsi CMK\u2019da tutuklama karar\u0131na alternatif olarak d\u00fczenlenmi\u015f olan ve \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evi terk edememesi \u015feklinde uygulanan bir\u00a0ceza hukuku\u00a0g\u00fcvenlik tedbiridir. Ceza muhakemesi hukuku, devletin cezaland\u0131rma yetkisi ile ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aras\u0131nda bir denge kurmaktad\u0131r. Modern ceza sistemlerinde bu dengeyi sa\u011flamak ad\u0131na, tutuklaman\u0131n son \u00e7are olmas\u0131 ilkesi gere\u011fi adli kontrol m\u00fcessesi \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Konutu terk etmeme; \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 konutundan ayr\u0131lmamaya zorland\u0131\u011f\u0131 bir adli kontrol tedbiridir. Bu tedbir, niteli\u011fi itibar\u0131yla bir yapt\u0131r\u0131m de\u011fil, ki\u015finin duru\u015fmalara kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan ge\u00e7ici ve \u00f6nleyici bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Son y\u0131llardaki teknolojik geli\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde CMK\u2019ya eklenen yeni h\u00fck\u00fcmlerle getirilen elektronik kelep\u00e7e uygulamas\u0131, belirli \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131yan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ceza infaz kurumu d\u0131\u015f\u0131nda olmak \u00fczere genellikle kendi evlerinde elektronik izleme cihaz\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla denetim alt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Elektronik kelep\u00e7eler kulland\u0131klar\u0131 GPS teknolojisi ile h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu konumu s\u00fcrekli olarak takip eden ve belirlenen alanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde alarm veren bir sistem \u00fczerine konumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu uygulama \u00f6zellikle k\u0131sa s\u00fcreli hapis cezalar\u0131nda hem infaz kurumlar\u0131ndaki yo\u011funlu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131 hem de h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn aile ve i\u015f hayat\u0131nda kopmayarak cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekmesini sa\u011flayan de\u011ferli bir alternatif olu\u015fturmu\u015ftur. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, konutu terk etmeme tedbirinin hukuki niteli\u011fi ve uygulanma ko\u015fullar\u0131; doktrinel ve yarg\u0131sal yakla\u015f\u0131mlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelenecektir.<\/p>\n\n\n\n
Konutu terk etmeme tedbiri; Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun (CMK) 109(3)(j) maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re konutu terk etmeme tedbiri, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n, ceza infaz kurumu yerine belli bir s\u00fcreli\u011fine konutunda kalmaya zorland\u0131\u011f\u0131 bir adli kontrol y\u00f6ntemidir. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131k, bu s\u00fcre zarf\u0131nda yarg\u0131 mercii taraf\u0131ndan belirlenen konutunu mazereti olmaks\u0131z\u0131n veya izin almaks\u0131z\u0131n terk edememektedir. Konutu terk etmeme tedbiri bir ceza de\u011fil; soru\u015fturma ve kovu\u015fturma s\u00fcrecinde \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7mas\u0131n\u0131 yahut delilleri karartmas\u0131n\u0131, gizlemesini \u00f6nlemeyi ve ma\u011fdur veya ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 kurmas\u0131n\u0131 engellemeyi ama\u00e7layan ge\u00e7ici ve \u00f6nleyici bir koruma tedbiridir.<\/p>\n\n\n\n
Bu kapsamda, m\u00fcdahalenin elveri\u015fli olmas\u0131, kamu yarar\u0131 ve ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc aras\u0131nda denge bulunmas\u0131 gibi hususlarda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda hareket edilmektedir. Hakim, s\u00f6z konusu denetim mekanizmas\u0131na h\u00fckmederken \u015f\u00fcphelinin sosyo-ekonomik durumunu ve ailevi ba\u011flar\u0131n\u0131 titizlikle tetkik etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr; zira bu ki\u015fisel unsurlara ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler adli kontrol\u00fcn bir cezaland\u0131rma arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engelleyerek \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck dengesinin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00fcphelinin tutuklanmas\u0131 yerine adli kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in tutuklama karar\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131 aranmaktad\u0131r. Tutuklama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in ise tutuklama sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi bulunmal\u0131d\u0131r. Tutuklama nedenlerinin nelerden ibaret oldu\u011fu ise CMK madde 100\u2019de belirtilmi\u015ftir. Bu maddeye g\u00f6re; \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7mas\u0131, saklanmas\u0131 veya ka\u00e7aca\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesini uyand\u0131ran somut olgular varsa ve \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131; delilleri yok etme, gizleme veya de\u011fi\u015ftirme yahut tan\u0131k, ma\u011fdur veya ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yap\u0131lmas\u0131 giri\u015fiminde bulunma hususlar\u0131nda kuvvetli \u015f\u00fcphe olu\u015fturuyorsa tutuklama sebepleri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ev hapsi karar\u0131 aynen tutuklama karar\u0131nda oldu\u011fu gibi tutuklama \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 kayd\u0131yla ve kasten yaralama d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 2 y\u0131l \u00fczeri olan t\u00fcm su\u00e7larda verilebilir. Sadece adli para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7larda veya v\u00fccut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 kasten i\u015flenenler hari\u00e7 olmak \u00fczere hapis cezas\u0131n\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 iki y\u0131ldan fazla olmayan su\u00e7larda tutuklama karar\u0131 verilemedi\u011fi gibi ev hapsi karar\u0131 da verilemez. Ceza Muhakemeleri Kanunu madde 100(3)\u2019te say\u0131lan tutuklama nedenin var say\u0131labildi\u011fi su\u00e7lar ise \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
Konutu terk etmeme karar\u0131 verecek merciiler, soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda sulh ceza hakimli\u011fi, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ise davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ceza mahkemesidir. Bu husus Ceza Muhakemeleri Kanunu madde 110\u2019da d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u015e\u00fcpheli hakk\u0131nda, soru\u015fturma evresinin her a\u015famas\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi ve sulh ceza hakiminin karar\u0131 ile konutu terk etmeme tedbiri al\u0131nabilir. Hakim, cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemiyle, adli kontrol uygulamas\u0131nda \u015f\u00fcpheliyi bir veya birden \u00e7ok yeni y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131na koyabilir; kontrolun i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle veya k\u0131smen kald\u0131rabilir, de\u011fi\u015ftirebilir veya \u015f\u00fcpheliyi bunlardan baz\u0131lar\u0131na uymaktan ge\u00e7ici olarak muaf tutabilir.<\/p>\n\n\n\n
Kovu\u015fturma evresinin her a\u015famas\u0131nda ise mahkeme, san\u0131\u011f\u0131n talebi \u00fczerine konutu terk etmeme tedbiri uygulayabilir. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n adli kontrol y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam\u0131n\u0131n gerekip gerekmeyece\u011fi hususunda en ge\u00e7 4 ayl\u0131k aral\u0131klarla; soru\u015fturma evresinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine sulh ceza hakimi, kovu\u015fturma evresinde ise resen mahkeme taraf\u0131ndan 109. madde h\u00fck\u00fcmleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak karar verilir.<\/p>\n\n\n\n
A\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine girmeyen i\u015flerde adli kontrol s\u00fcresi en \u00e7ok 2 y\u0131ld\u0131r. Ancak bu s\u00fcre, zorunlu hallerde gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek 1 y\u0131l daha uzat\u0131labilir. A\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren i\u015flerde, adli kontrol s\u00fcresi en \u00e7ok 3 y\u0131ld\u0131r. Bu s\u00fcre, zorunlu hallerde, gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek uzat\u0131labilir; uzatma s\u00fcresi toplam 3 y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez. Adli kontrol s\u00fcreleri, \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan yar\u0131ya indirilir.<\/p>\n\n\n\n
Elektronik kelep\u00e7e ev hapsi tedbiri i\u00e7in zorunlu bir ayg\u0131tt\u0131r. Nitekim ki\u015finin evinde gardiyan g\u00f6revlendirilemeyece\u011fi i\u00e7in ki\u015finin ev hapsi karar\u0131na uyarak evde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n yegane kontrol\u00fc budur. Bu cihazla k\u0131z\u0131l\u00f6tesi ve GPS teknolojisi ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve genellikle ayak bile\u011fine tak\u0131larak ki\u015finin belirlenen alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edilir. Elektronik kelep\u00e7e a\u00e7\u0131l\u0131rsa, zarar g\u00f6r\u00fcrse veya sinyali bozulursa denetim merkezine uyar\u0131 g\u00f6nderilmek suretiyle sistem alarm verecektir. Elektronik kelep\u00e7enin a\u00e7\u0131lmas\u0131, bozulmas\u0131, belirlenen alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 konutu terk etmeme karar\u0131n\u0131n ihlali olarak kabul edilecek ve \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n tutuklanmas\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Konutu terk etmeme tedbiri,\u00a0tutuklu yarg\u0131lamada tahliye karar\u0131\u00a0gibi ev hapsi karar\u0131nda da \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ya da avukat\u0131n\u0131n itiraz\u0131 veya talebi \u00fczerine kald\u0131r\u0131labilir. Talep sonucunda cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nd\u0131ktan sonra hakim veya mahkeme be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde karar verecektir. Ayr\u0131ca adli kontrol s\u00fcresinin dolmas\u0131 itibariyle konutu terk etmeme tedbiri kendili\u011finden sona ermektedir. Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda sulh ceza hakimi, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ise ilgili mahkeme tedbiri kald\u0131rabilir. Di\u011fer adli kontrole ili\u015fkin kararlara kar\u015f\u0131 itiraz edilebildi\u011fi gibi ev hapsi karar\u0131na da \u015fartlar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle itiraz edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Konutu terk etmeme tedbirine dair h\u00fck\u00fcmleri isteyerek yerine getirmeyen \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k hakk\u0131nda, h\u00fckmedilebilecek hapis cezas\u0131n\u0131n s\u00fcresi ne olursa olsun, yetkili yarg\u0131 mercii hemen tutuklama karar\u0131 verebilir. Hakk\u0131nda mahkumiyet h\u00fckm\u00fc verilmi\u015f ve bu h\u00fck\u00fcmle ilgili olarak istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 halinde, UYAP kay\u0131tlar\u0131n\u0131 incelemek suretiyle h\u00fckm\u00fc veren ilk derece mahkemesi de tutuklama karar\u0131 verebilir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Konutu terk etmeme tedbiri, ceza muhakemesi sisteminde tutuklamaya k\u0131yasla daha hafif nitelikte kabul edilen bir adli kontrol y\u00f6ntemidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale ederek mahkemenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r. Tedbirin hukuki niteli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131r\u0131m de\u011fil, ge\u00e7ici ve \u00f6nleyici bir kontrol y\u00f6ntemi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu tedbir y\u00f6nteminim elektronik kelep\u00e7e ile denetlenmesi, devletin denetim yetkisini dijital bir boyuta ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, geli\u015fen teknolojinin denetim y\u00f6ntemleri \u00fczerindeki olumlu etkisini g\u00f6stermektedir. Sonu\u00e7 olarak, konutu terk etmeme tedbiri, ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve kamu d\u00fczeni aras\u0131ndaki dengenin modern d\u00fcnyaya nas\u0131l adapte edildi\u011finin bir g\u00f6stergesidir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ev hapsi CMK\u2019da tutuklama karar\u0131na alternatif olarak d\u00fczenlenmi\u015f olan ve \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evi terk edememesi \u015feklinde uygulanan bir\u00a0ceza hukuku\u00a0g\u00fcvenlik tedbiridir. Ceza muhakemesi hukuku, devletin cezaland\u0131rma yetkisi ile ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aras\u0131nda bir denge kurmaktad\u0131r. [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":108,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceza-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105\/revisions\/107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/avukategemensahin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}9. Sonu\u00e7<\/h3>\n\n\n\n