Fotoğraf Şantajı

⏱ Tahmini okuma süresi: 4 dk

Fotoğraf şantajı suçu bir kişinin başkaları tarafından görünmesinin istenmediği genelde özel hayata ilişkin olan fotoğrafların paylaşılacağı tehdidiyle ve para istenerek işlenen bir şantaj suçu türüdür. Dijitalleşmenin modern hayatımıza kattığı yenilikler ve kolaylıklar beraberinde dijital içeriklerin kötüye kullanımını da getirerek yeni suç türlerinin oluşmasına veya mevcut suç türlerinin teknolojiye entegre olmasına sebebiyet vermiştir. Fotoğraf üzerinden işlenen şantaj suçu da bunlardan biridir. Şantajcılar akıllı telefonların yaygınlaşması, dijital iletişim kanallarının çeşitlenmesine bağlı olarak sosyal medya platformlarının kullanım yaygınlığının artmasıyla kolaylıkla elde edebildikleri fotoğraflar ile mağdurları psikolojik baskı altına alıp menfaat elde etmeye çalışmaktadır. Hatta çoğu zaman fotoğraf şantajı ile kimlik bilgileriyle şantaj suçları birleşmekte ve mağdurun fotoğrafları adı ve soyadı ile yayınlanmaktadır.

1. Fotoğraflı Şantajı Nedir?

Fotoğraf şantajı, bir kişinin, başka bir kişiye ait edindiği veya ele geçirdiği görüntüleri kullanarak o kişiyi tehdit etmesi ve bu tehdit aracılığıyla ondan haksız bir menfaat talep etmesi veya bazı davranışlara zorlamasıdır. Bir türü bilişim suçu kabul edilen bu suç, Türk Ceza Kanunu’nun 107. maddesinde  “Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur” olarak düzenlenmiştir.

Tehdit unsuru olarak kullanılan fotoğraflar kişiyi küçük düşürecek veya özel hayatı ihlal edecek nitelikte ise kanunda belirtilen “şeref veya saygınlığa zarar verecek nitelikteki hususlar” kapsamında değerlendirilecektir.

Kanundaki düzenlemeyle birlikte incelendiğinde, fail mağdurdan fotoğrafını yayma tehdidi ile para, maddi veya manevi çıkar, ilişki, davranış değişikliği gibi taleplerde bulunabilir. Fotoğraf şantajı aracı olarak kullanılan fotoğrafın içeriğinin müstehcen olması şart değildir. Bir kişinin rüşvet alırken çekilen fotoğrafı, bir iş insanının gizli ticari belgeyle görüntülenmesi, kişinin alkol veya kumar ortamında çekilmiş kareleri gibi kişinin bulunduğu konuma ve çevresine göre değişiklik gösterebilecek durumları ifşa eden fotoğrafların, mağduru zora sokacak nitelik taşıması veya hukuka aykırı olması yeterlidir. Yani kanun, temelde kişinin irade ve karar verme özgürlüğünü korumaktadır.

2. Şantajda Kullanılan Fotoğrafların Özellikleri

Mağduru en savunmasız hale getirmesi amaçlanan bu fotoğraflar mağdurun aile, iş, statü ve sosyal çevresine göre fail tarafından özenle seçilse de hepsi belirli ortak özelliklere sahiptir. Fotoğrafların sahip olduğu bu özellikler, şantaj aracı olarak kullanılmasının temel sebebidir. Ayrıca günümüzde şantaj suçlarının büyük kısmı online şantaj olarak işlendiğinden şantaj malzemesi olan fotoğraflar da genelde dijital fotoğraflardan oluşmaktadır.

Mahremiyet

Fotoğrafların çoğu mağdurun özel yaşantısına ilişkin bilgiler içermektedir. Kişinin mahrem anlarını yansıtan bu fotoğraflar yatak odası, banyo gibi özel alanlarda çekilebileceği gibi kimi zaman halka açık giyim mağazalarındaki deneme kabinlerinde dahi elde edilebilmektedir.  Ancak tamamı kişinin başkaları tarafından bilmesini ve görmesini istemediği durumlar ve görüntülerden ibarettir.

Müstehcen Görüntüler

Şantaj konusu fotoğrafların mutlaka cinsel içerikli veya çıplak görüntüler olması gerekmediğini tekrar hatırlatmakla birlikte, müstehcen içerikli fotoğrafların yayılması durumunda özel hayatın gizliliği ihlal edilmiş olacaktır. Ayrıca bu durumda tehdite maruz kalan mağdur, müstehcen görüntülerinin yayılması durumunda karışılacağı toplum baskısını da düşünerek iradesini koruyamayacaktır.

Haysiyet ve Şerefe Dokunma

Mağdurun içinde bulunduğu kültürel ve sosyal bağlama göre değişkenlik gösteren; ailesi, iş çevresi veya sosyal statüsü tarafından olumsuz algılanabilecek, toplum içindeki itibarını zedeleyebilecek, sosyal çevresinde saygınlığını kaybetmesine neden olabilecek nitelikte olan fotoğraflar da tehdit unsuru olarak kullanılabilmektedir.